Arbitrum Nova, Ethereum ana zincirine işlem başına ödenen veri depolama maliyetini sıfıra yakın indiren tek Katman 2 ağıdır. Bunun nedeni AnyTrust protokolüdür: bu protokolde işlem verileri, Ethereum yerine bir Veri Kullanılabilirliği Komitesi (DAC) tarafından zincir dışında saklanır. MetaMask, bu ağı varsayılan olarak tanımaz; ekleme işlemi birkaç dakika sürer ve yanlış bir Chain ID ya da sahte RPC adresi, işlemlerinizi kalıcı olarak riske atabilir. Bu rehber, Arbitrum Nova'yı MetaMask'a güvenli biçimde eklemenin her adımını, arka planda gerçekte ne olduğuyla birlikte açıklar.
Arbitrum Nova nedir ve neden ayrı bir ağ var?
Offchain Labs, 2022 yılında iki ayrı Katman 2 ürünü yayımladı: Arbitrum One ve Arbitrum Nova. Her ikisi de Nitro teknoloji yığınını kullanır; fark, veri kullanılabilirliği katmanında ortaya çıkar. Arbitrum One, işlem verilerini doğrudan Ethereum'a yazar, buna Rollup denir.
Nova ise bu verileri zincir dışında, yetkilendirilmiş üyelerden oluşan bir Veri Kullanılabilirliği Komitesi'nde saklar. Komite üyelerinden en az ikisinin dürüst kalması yeterlidir; tek bir üye kötü niyetli davranırsa bile ağ Ethereum güvenliğine geri döner.
Bu mimari, veri gönderim maliyetini Ethereum ana zincirindeki maliyetin küçük bir bölümüne düşürür. Resmi Arbitrum dökümanlarına göre Nova'nın minimum gaz taban fiyatı 0,02 gwei olarak belirlenmiştir; bu, Ethereum ana ağı ücretlerinin yüzde birinin de altında kalabilir. Yüksek frekanslı mikro işlemler gerektiren oyun uygulamaları ve Web3 sosyal platformları için bu rakam anlamlıdır: bir beğeni işlemi için Ethereum'da dolar cinsinden ücret öderken, Nova'da aynı işlem cent'in altında gerçekleşir.
Arbitrum One ile Arbitrum Nova arasındaki fark nedir?
İkisi kardeş ağdır, ama farklı öncelikler için inşa edilmiştir. Temel ayrım şudur:
Arbitrum One (Rollup)
Arbitrum One, işlem verilerinin tamamını Ethereum'a yazar. Güven varsayımı yoktur; Ethereum'un tam merkeziyetsiz güvenliğini miras alır. DeFi protokolleri, büyük hacimli token takasları ve yüksek değerli varlıklar için tercih edilir. Ethereum ana zincirine veri yazma maliyeti nedeniyle Nova'ya göre daha pahalıdır.
Arbitrum Nova (AnyTrust)
Arbitrum Nova, işlem verilerini DAC'ta saklar; yalnızca kriptografik imzayı (DACert) Ethereum'a gönderir. Hafifletilmiş bir güven varsayımıyla çalışır, buna karşın çok daha düşük ücretler sunar. Blockchain oyunları, sosyal dApp'ler ve yüksek hacimli mikro işlemler için optimize edilmiştir.
Her ikisi de ayrı EVM zincirleridir, ayrı Chain ID'ye sahiptir ve MetaMask'a ayrı ayrı eklenmesi gerekir.
AnyTrust protokolü nasıl çalışır?
Nova'nın düşük ücretlerinin arkasında somut bir mekanizma var. Ethereum'da bir işlemi gerçekleştirdiğinizde, işlem verisi kalıcı olarak zincire yazılır ve her düğüm bu veriyi saklar, bu depolama maliyeti gaz ücretine yansır. AnyTrust bunu farklı çözer.
Sequencer (sıralayıcı) yeni bir işlem grubu ürettiğinde, bu grubun verisini önce DAC üyelerine gönderir. Her üye veriyi zincir dışında saklar ve kriptografik imzasını üretir. Yeterli sayıda imza toplandığında, Sequencer bu imzaları bir DACert (Veri Kullanılabilirliği Sertifikası) olarak Ethereum'a gönderir.
Ethereum'a yalnızca bu küçük sertifika yazılır; işlemin tüm verisi değil. Sonuç: Ethereum'a gönderilen veri miktarı küçüldükçe gas ücreti düşer.
Peki ya DAC üyeleri veriyi gizlerse? Protokol buna karşı da hazırlanmıştır. Tek bir DAC üyesi bile dürüstçe davranıyor ve veriyi elinde tutuyorsa, sistemi kurtarabilir.
En kötü senaryoda, tüm üyeler işbirliği yaparsa, Sequencer devreye girer ve veriyi Ethereum'a doğrudan yazar. Bu, Nova'nın Rollup moduna geçişidir; maliyet artsa da güvenlik korunur. Bu geçiş otomatik olup kullanıcı müdahalesi gerektirmez.
Kullanıcı açısından bu mekanizmanın pratik anlamı şudur: Nova'da varlık saklamak, Arbitrum One'da saklamakla neredeyse aynı güvenliği sağlar, yalnızca çok küçük, teorik bir güven farkı söz konusudur. Bu yüzden Nova, değer transferinden çok sık ve küçük işlem yapan uygulamalar için tasarlanmıştır.
Arbitrum Nova ağ parametreleri ve teknik karşılaştırma
Ağı MetaMask'a eklerken hangi değerlerin ne işe yaradığını bilmek, yanlış yapılandırmayı önler. İşte resmi Arbitrum dökümanlarından alınan parametreler:
| Parametre | Arbitrum Nova | Arbitrum One |
|---|---|---|
| Chain ID | 42170 | 42161 |
| RPC URL | nova.arbitrum.io/rpc | arb1.arbitrum.io/rpc |
| Para Birimi | ETH | ETH |
| Protokol | AnyTrust (Nitro) | Rollup (Nitro) |
| Gaz Taban Fiyatı | 0,02 gwei | 0,02 gwei |
| Blok Gezgini | arbitrum-nova.blockscout.com | arbiscan.io |
| Çekim Süresi | ~7 gün | ~7 gün |
Chain ID, her EVM ağının benzersiz tanımlayıcısıdır. MetaMask bu ID'yi RPC sunucusuyla çapraz kontrol eder; 42170 dışında bir sonuç döndüren herhangi bir RPC adresi, sizi farklı bir ağa yönlendiriyor demektir. Bu nedenle Chain ID doğrulama mesajını görmeden ağı kaydetmeyin.
Gaz taban fiyatlarının her iki ağda da 0,02 gwei olduğuna dikkat edin. Fark, Ethereum'a gönderilen veri boyutundan kaynaklanır: Nova, Ethereum'a yalnızca DACert gönderdiği için toplam işlem maliyeti Arbitrum One'dan düşük kalır. Her iki ağ da gaz tokenı olarak ETH kullanır; işlem yapmadan önce cüzdanınızda az miktarda ETH bulundurmanız yeterlidir.
MetaMask'a Arbitrum Nova manuel olarak nasıl eklenir?
Manuel ekleme, gireceğiniz ağ bilgilerini doğrudan kontrol etmenizi sağlar. Aşağıdaki değerler, resmi Arbitrum dökümanlarından (docs.arbitrum.io) alınmıştır ve doğrulanmıştır:
- Ağ Adı: Arbitrum Nova
- RPC URL: https://nova.arbitrum.io/rpc
- Chain ID: 42170
- Para Birimi Sembolü: ETH
- Blok Gezgini URL: https://arbitrum-nova.blockscout.com
Ocak 2026 itibarıyla nova.arbiscan.io Nova için desteğini durdurmuştur; güncel blok gezgini Blockscout (arbitrum-nova.blockscout.com) üzerinden erişilebilir.
Adım 1, MetaMask'ı açın ve ağ menüsüne gelin
Tarayıcı uzantısındaki MetaMask simgesine tıklayın. Pencere açıldığında, sağ üstte mevcut ağın adını gösteren düğme bulunur. Bu düğmeye tıklayın; ekranda ekli ağların listesi ve altta Ağ Ekle (Add Network) seçeneği görünür.
Adım 2, Özel ağ ekleme formuna geçin
Ağ Ekle seçeneğine tıkladığınızda MetaMask, önceden tanımlı popüler ağları listeler. Sayfanın altında Özel ağ ekle (Add a network manually) bağlantısı yer alır; buna tıklayın.
Adım 3, Ağ bilgilerini girin
Açılan forma yukarıdaki değerleri tek tek girin. Chain ID alanına 42170 yazdığınızda MetaMask bunu otomatik doğrulayabilir; bu onay, sizi doğru ağa bağladığınızı gösterir. RPC URL'sini kopyala-yapıştır yöntemiyle girmek yazım hatalarını önler.
Adım 4, Kaydedin ve ağı onaylayın
Formu doldurup Kaydet (Save) düğmesine bastığınızda MetaMask otomatik olarak Arbitrum Nova'ya geçer. Pencerenin üstünde Arbitrum Nova yazısını görüyorsanız ekleme tamamlanmıştır. Bakiyeniz sıfır görünüyorsa sorun yoktur, bu ağda henüz varlık bulunmadığı anlamına gelir.
Chainlist.org ile Arbitrum Nova nasıl eklenir?
Chainlist, EVM uyumlu ağları MetaMask'a tek tıklamayla eklemek için kullanılan, topluluk destekli bir araçtır. Ağ bilgilerini elle girmeden, doğrulanmış kayıtlardan otomatik olarak doldurur; bu nedenle yazım hatası riskini ortadan kaldırır.
- Tarayıcınızda chainlist.org/chain/42170 adresine gidin.
- Sağ üstteki Connect Wallet düğmesiyle MetaMask'ı siteye bağlayın.
- Arbitrum Nova kartındaki Add to MetaMask düğmesine tıklayın.
- MetaMask'ta açılan onay penceresinde ağ bilgilerini kontrol edin; Chain ID 42170 olduğunu doğrulayın, ardından Approve deyin.
- Ağa geçmek isteyip istemediğinizi soran pencerede Switch Network seçeneğini tıklayın.
Bu yöntemin pratik avantajı, tek bir yanlış karakter bile girilmeden tüm ağ bilgisinin otomatik doldurulmasıdır. Ancak chainlist.org URL'sini her zaman kendiniz yazın, arama motorunda sahte aynalar oluşturulabilir.
Arbitrum Nova'ya ETH köprülemek için ne yapılır?
MetaMask Arbitrum Nova'yı tanıyor olsa da, bu ağda işlem yapabilmek için cüzdanınızda ETH bulunması gerekir. Nova, Ethereum ile aynı gaz tokenını (ETH) kullanır; farklı bir coin satın almanıza gerek yoktur. ETH'yi Nova'ya aktarmanın yolu köprülemedir (bridge).
Resmi köprü, Offchain Labs'ın yayımladığı bridge.arbitrum.io adresidir. İşleyiş şöyledir: MetaMask'ı bağlayın, kaynak ağ olarak Ethereum Mainnet'i seçin, hedef olarak Arbitrum Nova'yı belirleyin, göndermek istediğiniz ETH miktarını girin ve Move funds düğmesine basın. Fonlar genellikle 15-30 dakika içinde Nova cüzdanınıza ulaşır.
Nova'dan Ethereum'a geri çekim yaparken 7 günlük bekleme süresi uygulanır. Bu süre, AnyTrust protokolünün itiraz mekanizmasından kaynaklanır; yanlış işlemlere challenge yapılabilmesi için gerekir. Üçüncü taraf köprüler (Orbiter Finance, RhinoFi gibi) bu süreyi dakikalar içine indirebilir, ancak her birinin kendi akıllı sözleşme riskleri vardır. Hızlı alternatif köprü kullanmadan önce projenin denetim raporlarını inceleyin.
Nova'ya köprülemeden önce BNB Smart Chain gibi diğer Katman 2 ağlarını MetaMask'a eklemek istiyorsanız, temel işlem mantığı aynıdır: doğru Chain ID ve RPC URL, geri kalanı bir form doldurma meselesidir.
Güvenlik: hangi hatalar ciddi zarara yol açar?
Arbitrum Nova kurulumunda üç hata kategorisi doğrudan maddi kayba dönüşebilir:
Yanlış RPC URL
Yanlış bir RPC URL, sizi gerçek Nova ağı yerine başka bir zincire bağlayabilir. Girilen URL HTTPS ile başlamalı ve Arbitrum'un kendi altyapısına ait olmalıdır. Bilinmeyen üçüncü parti RPC sağlayıcılarını kullanmadan önce işlem geçmişinizi blok gezgininde (arbitrum-nova.blockscout.com) doğrulayın.
Kimlik avı siteleri (phishing)
chainlist veya arbitrum bridge adını taklit eden sahte siteler, MetaMask'ta işlemi imzalamanızı isteyerek özel anahtarınıza erişmeye çalışabilir. URL çubuğunu her zaman kontrol edin; chainlist.org ve bridge.arbitrum.io adresleri HTTPS ile açılmalıdır.
Köprü sözleşme açıkları
L2 köprülerine yönelik saldırılar proxy sözleşme güvenlik açıklarını hedef almaktadır. Az miktarda varlıkla test etmek, büyük tutarları köprülemeden önce sürecin doğru çalıştığını teyit etmenin en güvenilir yöntemidir.
MetaMask, 2025 yılında güncellediği güvenlik katmanıyla dApp bağlantısı sırasında şüpheli işlem simülasyon uyarıları sunmaya başlamıştır. Bu uyarılar çıktığında işlemi onaylamadan önce neyi imzaladığınızı anlayın.
Farklı ağlarda güvenli cüzdan yönetimi konusunda daha fazla bilgi almak için Phantom Cüzdan kurulum rehberimize ve Argent X kurulum rehberimize göz atabilirsiniz.
Arbitrum Nova'nın kullanım alanları hangileridir?
AnyTrust mimarisinin sunduğu düşük maliyet, belirli uygulama kategorilerinde anlamlı bir fark yaratır:
Blockchain oyunları
Oyun içi öğe alımları, karakter yükseltme işlemleri veya NFT basımı gibi onlarca küçük işlemin peş peşe gerçekleştiği oyunlarda Ethereum ana ağındaki gaz ücretleri oyuncu deneyimini bozar. Arbitrum Nova, bu işlemleri cent altı maliyetlerle gerçekleştirir. Arbitrum Vakfı, blockchain oyunlarını teşvik etmek amacıyla önemli miktarda ARB token kaynak ayırmıştır.
Web3 sosyal platformlar
İçerik beğenme, paylaşma ve token ödüllendirme gibi yüksek frekanslı etkileşimler Nova'da ekonomik hale gelir. Klasik sosyal medyanın aksine bu etkileşimler zincire yazılır ve doğrulanabilir.
Düşük değerli NFT koleksiyonları
Geniş serili koleksiyonluk NFT'ler veya oyun içi öğeler için Arbitrum One yerine Nova'yı tercih etmek maliyet açısından anlamlıdır; yüksek değerli tek eserler için One veya Ethereum ağı daha güvenlidir.
Mikro ödeme sistemleri
Ödül programları, bahşiş mekanizmaları ve içerik oluşturucu ödeme akışları gibi küçük tutarlı işlemler, yüksek Ethereum ücretlerinde ekonomik olarak mümkün değildir; Nova bu boşluğu doldurur.
Nova'nın tercih edilmeyeceği durumlar da vardır. Yüksek değerli DeFi işlemleri, önemli miktarda token kilitleyen likidite havuzları veya tam merkeziyetsizlik gerektiren protokoller için Arbitrum One'ın saf Rollup modeli daha uygun bir seçimdir. Her iki ağ aynı cüzdanda aynı anda kullanılabilir; ağlar arasında geçiş yapmak MetaMask'ta ağ seçim menüsünden saniyeler içinde gerçekleşir.
Cüzdanınızı farklı ağlara entegre etme konusunda daha kapsamlı rehberler için Talisman Cüzdan kurulum rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Arbitrum Nova'ya MetaMask'tan para gönderebilir miyim?
Ağı MetaMask'a ekledikten sonra doğrudan gönderi yapamazsınız; önce köprü kullanarak ETH'nizi Nova'ya aktarmanız gerekir. Resmi köprü adresi bridge.arbitrum.io'dur. Nova ve Arbitrum One farklı zincirler olduğundan, Arbitrum One'daki varlıklarınız Nova'da görünmez.
Chain ID 42170 mi, 42161 mi kullanmalıyım?
Arbitrum Nova için Chain ID 42170, Arbitrum One için 42161'dir. Yanlış Chain ID girerseniz MetaMask farklı bir ağa bağlanır; işlemler kaybolabilir. MetaMask bu ID'yi otomatik doğrular; onay geldiyse doğru ağı seçmişsinizdir.
Nova'dan ETH çekmek ne kadar sürer?
Resmi Arbitrum köprüsü üzerinden Ethereum ana ağına çekim yaparken 7 günlük bekleme süresi geçerlidir. Bu süre, AnyTrust protokolünün itiraz mekanizmasından kaynaklanır. Orbiter Finance gibi üçüncü taraf köprüler bu süreyi dakikalar içine indirebilir, ancak ek ücret ve akıllı sözleşme riski içerir.
Nova ağında blok gezgini olarak ne kullanabilirim?
Ocak 2026 itibarıyla nova.arbiscan.io Nova için destek sunmamaktadır. Güncel ve önerilen blok gezgini arbitrum-nova.blockscout.com adresidir. Buradan işlem durumunuzu, bakiyenizi ve akıllı sözleşme verilerini doğrulayabilirsiniz.
AnyTrust, tam Rollup'a kıyasla ne kadar güvenlidir?
AnyTrust, Arbitrum One'ın (Rollup) sunduğu tam Ethereum güvenlik garantisini taşımaz. Komite üyelerinden en az ikisinin dürüst kalması zorunludur. Komite tamamen çöküp veriyi sağlayamazsa sistem Rollup moduna geçer ve verileri Ethereum'a yazar; bu, son güvenlik ağıdır. Yüksek değerli işlemler veya önemli varlık miktarları için Arbitrum One tercih edilebilir.
Arbitrum Nova'ya bağlanmak için hangi RPC sağlayıcıları önerilir?
Resmi RPC adresi https://nova.arbitrum.io/rpc'dir. Yüksek hacimli uygulamalar veya SLA gereksinimi olanlar için Quicknode, Allnodes ve dRPC gibi üçüncü taraf sağlayıcılar Nova desteği sunar. Resmi adres rate-limit garantisi vermediğinden üretim ortamları için özel sağlayıcı tercih edilmesi önerilir.
Nova'yı MetaMask yerine başka bir cüzdanda kullanabilir miyim?
Evet. Arbitrum Nova, EVM uyumlu her cüzdan tarafından desteklenir. Polygon ağını MetaMask'a ekleme yöntemiyle aynı mantık geçerlidir: doğru Chain ID ve RPC URL yeterlidir. Argent X, Talisman, Phantom gibi cüzdanlar da EVM ağlarını benzer adımlarla ekler.
Arbitrum Nova'da işlem yaparken ağ tıkandığında ne olur?
Tıkanma durumunda Arbitrum Nova'nın gaz fiyatı dinamik fiyatlama algoritmasına göre otomatik olarak yükselir. Bununla birlikte Nova'nın düşük taban fiyatı (0,02 gwei) ve AnyTrust'ın veri tasarrufu sayesinde bu artış, Ethereum veya Arbitrum One'daki tıkanma ücretlerine kıyasla çok daha sınırlı kalır. MetaMask'ta işleminizi göndermeden önce tahmini gaz ücretini kontrol edin; alışılmadık yüksek bir rakam görüyorsanız birkaç dakika beklemek maliyeti düşürebilir.
Kripto piyasaları çok hızlı değer kaybedebilir. Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir; bu alandaki her şeyi kaybetmeyi göze alabileceğiniz parayla yapın.
Güvenli ekleme için en kritik adım RPC URL'sini doğrulamaktır: resmi dökümanlardan kopyalayın, arama motoruna yazmayın. Ağı ekledikten sonra arbitrum-nova.blockscout.com üzerinde Chain ID 42170'i teyit edin; bakiyeniz sıfırsa endişelenmeyin, köprüleme öncesi bu normaldir.
Tartışmaya Katılın