Özel anahtarı hiçbir zaman internete çıkmayan bir cihazda tutmak, teorik bir güvenlik ideali değil, ölçülebilir bir risk azaltma stratejisidir. 2024 yılında merkezi kripto platformlarındaki erişim kontrol ihlalleri ve özel anahtar sızıntıları nedeniyle kaybedilen varlıklar, bir önceki yıla kıyasla iki katın üzerinde arttı. Saldırıların büyük çoğunluğu, internete bağlı cihazlarda saklanan anahtarları hedef aldı.
AirGap Vault, İsviçreli şirket Papers AG tarafından geliştirilen ve eski bir akıllı telefonu tam anlamıyla air-gapped, yani hiçbir ağa bağlanmayan, bir imzalama cihazına dönüştüren açık kaynaklı bir uygulamadır. Eski telefon soğuk cüzdan airgap vault kombinasyonu, satın alınan bir donanım cüzdanına alternatif sunarken aynı güvenlik ilkesini uygular.
Bu yazı, AirGap sisteminin teknik mimarisini, kurulum adımlarını ve uzun vadeli yönetimde yapılan yaygın hataları kapsıyor. Hangi zincirlerin desteklendiği, BIP85 ve Shamir sosyal kurtarma gibi gelişmiş özelliklerin ne işe yaradığı ve donanım cüzdanlarıyla kıyaslandığında nerede öne geçip nerede geri kaldığı somut verilerle ele alınıyor.
AirGap Vault nedir ve nasıl çalışır?
AirGap Vault, özel anahtarları çevrimdışı bir cihazda saklayan ve işlem imzalamayı yalnızca QR kodu aracılığıyla gerçekleştiren bir soğuk depolama uygulamasıdır. Sistem iki bileşenden oluşur: internetten kalıcı olarak izole edilmiş cihaza kurulan AirGap Vault (özel anahtar tarafı) ve günlük kullanılan internete bağlı cihaza kurulan AirGap Wallet (genel anahtar ve yayın tarafı).
İki bileşen arasındaki iletişim yalnızca kamera aracılığıyla QR kod okuma-yazma döngüsüyle gerçekleşir. Wallet uygulaması imzalanmamış işlemi QR kodu olarak ekranda gösterir; Vault cihazı bu kodu kamerasıyla okur, işlemi çevrimdışı olarak imzalar ve imzalı işlemi yeni bir QR kodu olarak Wallet'a geri iletir. Wallet da bu kodu okuyarak işlemi ağa yayınlar. Bu döngünün hiçbir aşamasında Vault cihazı internete bağlanmaz, veri iletimi tamamen optiktir.
Anahtar üretimi sırasında sistem, cihazın donanımsal rastgele sayı üreticisinin (HRNG) çıktısını, ses sensörü, ivmeölçer ve dokunmatik yüzey entropisiyle birleştirir. Elde edilen gizli değer, cihazın güvenli enklavına kaydedilir ve yalnızca biyometrik kimlik doğrulamayla erişilebilir hale gelir. Zarlar atarak veya yazı-tura çevirerek ek entropi eklemek de mümkün; bu özellik, donanım rastgele sayı üreteci saldırılarına karşı ekstra bir katman sağlar.
AirGap, 2017'den bu yana Papers AG (Zug, İsviçre) tarafından geliştiriliyor. Uygulama kodu MIT lisansıyla GitHub'da açık kaynak olarak yayımlanıyor. Compass Security tarafından gerçekleştirilen üçüncü taraf güvenlik denetimi, Vault içindeki gizli değere dışarıdan erişim sağlayan bir yöntem tespit edemedi; denetim bulgularına GitHub denetim arşivinden ulaşılabilir.
Eski telefon neden yeterli bir Vault cihazı olabilir?
Güvenlik modeli şu gerçeğe dayanır: tehdit yüzeyi bağlantıdır. Cihaz internete, Bluetooth'a, NFC'ye ve mobil ağa hiç bağlanmıyorsa, uzaktan erişim saldırısı gerçekleştirilemez. Bir eski telefonu Vault cihazı olarak kullanmak, donanım cüzdanlarının bu temel ilkesini ek bir satın alma olmaksızın uygulamaktır.
Bu yaklaşımın belgelenmiş avantajları şunlardır:
- Sıfır ek maliyet: mevcut bir cihaz kullanılır. AirGap uygulaması ücretsizdir.
- Büyük dokunmatik ekran: karmaşık DeFi işlemlerinde veya çoklu imza kurulumlarında işlem ayrıntılarını doğrulamak, küçük ekranlı donanım cüzdanlarından daha güvenilirdir.
- Paralel birden fazla Vault: birden fazla eski telefon kullanılarak farklı tohum cümleleri veya çoklu imza düzenlemeleri yönetilebilir.
- Anonim temin: donanım cüzdanı alımı genellikle teslimat adresi ve kart bilgisi kaydı içerir. Eski bir telefon bu izi taşımaz.
Dezavantajlar da göz önünde bulundurulmalıdır. Özel amaçlı üretilen donanım cüzdanları, işletim sistemi saldırı yüzeyini sıfıra yakın düzeyde tutar. Şifreli yonga (secure element) kalitesi cihaza göre değişir; bir Ledger'ın EAL5+ sertifikalı güvenlik çipiyle eski bir telefonun güvenli enklavının aynı güvenceyi sağladığı söylenemez.
AirGap bu konuda kendi karşılaştırma tablosunda "cihaza bağlı" notunu açıkça belirtir. Seçilen cihazın güvenli enklav desteğini AirGap resmi destek belgeleri üzerinden doğrulamak, kurulum öncesinde yapılması gereken ilk adımdır.
Vault kurulumu: adım adım izole edilmiş cihaz hazırlama
Kurulum üç aşamaya ayrılabilir. Her aşamadaki bir hata, güvenlik modelini baştan ortadan kaldırabilir; bu yüzden sıraya harfiyen uymak gerekir.
Aşama 1, Fabrika sıfırlama ve bağlantı kesme: Telefonu fabrika ayarlarına sıfırlayın. İlk kurulum sihirbazında Wi-Fi bağlantısını atlayın. SIM kartı çıkarın.
Ayarlar menüsünden Wi-Fi, Bluetooth, NFC ve konum hizmetlerini tamamen kapatın. Cihazı uçak moduna alın. Bu adımların tamamı tamamlanmadan bir sonrakine geçmeyin.
Aşama 2, AirGap Vault uygulamasının yüklenmesi
İki yol vardır. Standart yöntemde Wi-Fi'yi kısa süreliğine açın, Google Play Store veya Apple App Store üzerinden resmi AirGap Vault uygulamasını indirin, ardından Wi-Fi'yi kalıcı olarak kapatın. Daha güçlü izolasyon gerektiren profiller için APK dosyasını, resmi GitHub sürüm sayfasından (github.com/airgap-it/airgap-vault) ayrı bir bilgisayara indirip USB kablosuyla aktarabilirsiniz. Bu yöntem, cihazın indirme sırasında bile ağa çıkmamasını sağlar.
Aşama 3, Anahtar üretimi ve tohum cümlesi yedekleme
AirGap Vault uygulamasını açın, yeni cüzdan oluşturun. Uygulama 24 kelimelik bir tohum cümlesi üretir. Bu kelime dizisini gösterildiği sırayla kağıda yazın ve en az iki bağımsız, güvenli fiziksel konumda saklayın.
Fotoğraf, e-posta, bulut notu gibi dijital kopyalardan kaçının. Kurulum sonrasında küçük bir miktar varlık göndererek tohum cümlesinin doğru çalıştığını doğrulayın.
AirGap Wallet ile işlem imzalama döngüsü nasıl işler?
Vault kurulduktan sonra günlük kullanım AirGap Wallet üzerinden yürütülür. Wallet, blok zinciri verilerini internetten çeker ve Vault'tan yalnızca genel anahtarları alarak bakiye izleme işlevi görür, özel anahtara erişimi yoktur.
Bir işlem başlatıldığında şu döngü çalışır:
- AirGap Wallet'ta alıcı adresi ve miktarı girin; imzalanmamış işlem verisi içeren bir QR kodu oluşturulur.
- Vault cihazını açın, QR kod okuma moduna geçin ve Wallet ekranındaki kodu tarayın.
- Vault, işlem detaylarını (alıcı adresi, miktar, ağ ücreti) ekranda gösterir. Bu noktada ayrıntıları doğrulamayı atlamak, adres manipülasyonu saldırılarını gözden kaçırma riskini taşır.
- Onay verdiğinizde Vault işlemi çevrimdışı imzalar ve imzalı işlem verisi içeren yeni bir QR kodu üretir.
- AirGap Wallet bu kodu okuyarak işlemi ağa yayınlar.
MetaMask entegrasyonu ek bir esneklik katmanı sağlar. AirGap Vault, MetaMask'ın hem Chrome uzantısı hem de mobil sürümüyle eşleştirilebilir. Eşleştirme tamamlandıktan sonra MetaMask'ın desteklediği, Ethereum, BNB Chain, Polygon ve Avalanche dahil 100'ü aşkın EVM uyumlu ağda Vault ile imzalama yapılabilir. MetaMask'a Polygon ağı eklemek gibi adımlar da bu entegrasyon üzerinden Vault güvenliğiyle tamamlanabilir.
AirGap Vault ayrıca Sparrow Wallet ve BlueWallet (Bitcoin), Safe çoklu imza cüzdanı ve imToken (EVM zincirleri) gibi uygulamalarla da çalışır. Desteklenen cüzdan listesinin tamamı için AirGap resmi desteklenen cüzdanlar sayfası güncel referanstır.
Desteklenen blok zincirleri
AirGap Vault'un kendi Wallet uygulamasıyla desteklediği başlıca zincirler şunlardır (kaynak: AirGap resmi destek belgeleri, 2026):
- Bitcoin (BTC), Legacy, SegWit ve Taproot
- Ethereum (ETH) ve tüm ERC-20 token'ları; Optimism (OP), Base (BASE)
- BNB Chain (BNB), Moonbeam (GLMR), Moonriver (MOVR), Astar (ASTR)
- Polkadot (DOT), Kusama (KSM)
- Tezos (XTZ), FA1, FA1.2 token'ları ve NFT'ler dahil; Shielded Tezos
- Cosmos (ATOM), Stellar (XLM), Internet Computer (ICP)
- Rootstock (RBTC), Acurast (ACU), Groestlcoin (GRS)
MetaMask eşleştirmesiyle bu liste 100'den fazla EVM zincirine genişler. Phantom gibi sıcak cüzdanlar küçük miktarlar için pratikken, AirGap Vault büyük portföy tutarları için bu cüzdanlarla paralel çalışan soğuk depolama katmanını oluşturabilir. Polkadot ekosisteminde farklı ağlar için Talisman gibi çoklu ağ cüzdanları tercih edilebilir; AirGap bu cüzdanlarla şu anda uyumlu değildir.
BIP85 ve Shamir sosyal kurtarma: gelişmiş yedek yönetimi
Standart donanım cüzdanlarının çoğunda bulunmayan iki özellik, AirGap Vault'un güçlü yönleri arasında yer alır.
BIP85
BIP85, tek bir ana tohum cümlesinden birden fazla bağımsız tohum cümlesi türetir. Pratik sonucu şudur: farklı platformlar veya amaçlar için ayrı cüzdanlar kullanılırken yalnızca bir ana tohum cümlesi yedeklenir; türetilen cüzdanlar gerektiğinde buradan yeniden oluşturulabilir. On farklı tohum cümlesini on farklı güvenli konumda saklamak zorunda kalınmaz. AirGap'in karşılaştırma tablosuna göre BIP85'i destekleyen donanım cüzdanları arasında yalnızca AirGap Vault ve ColdCard bulunur.
Shamir Gizli Paylaşımı (Social Recovery)
Shamir Gizli Paylaşımı, tohum cümlesini matematiksel olarak birden fazla parçaya böler. Örneğin beş parça oluşturup herhangi üçünün yeterli olacağı bir yapı kurulursa, bu parçalar beş güvenilir kişiye dağıtılabilir. Vault'u kaybettiğinizde bu kişilerden üçüne ulaşmak yeterlidir; parçaların herhangi ikisi bir araya gelse bile gizli değere ulaşamaz. Bu yaklaşım, tek kağıda yazılı yedeklemenin fiziksel olarak yok olması durumunda tüm varlıkları kaybetme riskini ortadan kaldırır.
AirGap Vault donanım cüzdanlarıyla nasıl karşılaştırılır?
Her iki çözüm de özel anahtarı çevrimdışı tutar; ancak tehdit modeli ve pratik kullanım açısından önemli farklar mevcuttur.
AirGap Vault, bağlantı yöntemi olarak yalnızca QR kodu kullanır; USB, Bluetooth veya NFC içermez. Bu, USB implant senaryolarını ve kablo aracılığıyla gerçekleşen yan kanal saldırılarını teorik olarak dışarıda bırakır. Ledger ve Trezor'un büyük çoğunluğu USB bağlantısı kullandığından tam air-gapped kategorisine girmez; Keystone ve ColdCard ise QR veya SD kart yöntemlerini destekleyen tam air-gapped alternatifleridir.
Donanım cüzdanlarının avantajları da gerçektir. Özel amaçlı üretilmiş cihazlar işletim sistemi saldırı yüzeyini minimumda tutar; şifreli yonga (secure element) kalitesi ve donanım sertifikasyonu ek güvence sağlar. Maliyet karşılaştırması: AirGap uygulaması ücretsizdir ve eski bir telefon yeterlidir. Popüler donanım cüzdanları 60 ile birkaç yüz dolar aralığında seyrediyor; güncel fiyatları üreticilerin resmi satış sayfalarından doğrulayın.
Yaygın kurulum hataları ve kaçınma yolları
Güvenlik modelinin çöküşü genellikle teknik değil, operasyonel bir hatadan kaynaklanır. En sık görülen beş başarısızlık şunlardır:
Vault cihazının internete bağlanması
Yazılım güncellemesi için bile bir kez bağlanmak, modelin temel önermeleriyle çelişir. Güncelleme zorunlu hale geldiğinde cihazı fabrika ayarlarına sıfırlayın, güncel sürümü yükleyin, bağlantıyı kalıcı olarak kesin ve tohum cümlesini yeniden içe aktarın.
Tohum cümlesinin dijital ortamda saklanması
Ekran görüntüsü, e-posta ya da bulut notu, tohum cümlesini çevrimiçi tehditlere doğrudan açar. Kağıt veya metal yedekleme plakası tek güvenli yöntemdir.
İşlem detaylarını Vault ekranında doğrulamamak
Wallet'tan gönderilen QR kodu kötü amaçlı bir yazılım tarafından manipüle edilmişse, Vault ekranında görünen adres farklı olabilir. Her işlemde alıcı adresini ve miktarı Vault ekranında onaylamak bu riski kapatır.
Tek noktada yedekleme
Tek kopyalı bir tohum cümlesi yangın, su baskını veya hırsızlık karşısında varlıkların kalıcı kaybına yol açabilir. En az iki bağımsız fiziksel konumda yedek tutmak standarttır.
Güvensiz kaynaklardan APK
Yalnızca Google Play, Apple App Store veya resmi GitHub sayfası güvenlidir. Üçüncü taraf sitelerden indirilen APK dosyaları sahte Vault uygulaması içerebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vault cihazındaki uygulama güncelleme gerektiğinde ne yapılır?
Doğrudan güncelleme mümkün değildir; cihazın internete bağlanmaması temel ilkedir. Güncelleme zorunluluk haline geldiğinde şu sıra izlenmelidir: cihazı fabrika ayarlarına sıfırlayın, kısa süreliğine bağlantı açarak güncel sürümü yükleyin, bağlantıyı kalıcı olarak kesin ve tohum cümlesini yeniden içe aktarın.
Vault telefonu kaybolur veya bozulursa varlıklarıma ne olur?
Kripto varlıklar blok zincirinde durur; telefon yalnızca erişim aracıdır. Tohum cümlesi güvenli şekilde yedeklendiği sürece başka herhangi bir uyumlu cüzdana (yeni bir AirGap Vault, Ledger, Trezor vb.) tohum cümlesi girilerek varlıklara yeniden erişilebilir. Soğuk cüzdanın kaybolması veya bozulması durumları için hazırlıklı olmak bu nedenle tüm güvenlik modelinin ön koşuludur.
AirGap Vault ile MetaMask nasıl birlikte kullanılır?
MetaMask'in "Donanım Cüzdanı Ekle" bölümünden QR kod yöntemi seçilir. AirGap Vault üzerinde oluşturulmuş hesabın genel anahtarı bu adımda MetaMask'a aktarılır. Sonrasında MetaMask'tan başlatılan her işlem, BSC dahil tüm EVM ağlarında, QR kod döngüsüyle Vault'ta imzalanır.
BIP39 passphrase ile BIP85 arasındaki pratik fark nedir?
BIP39 passphrase, mevcut tohum cümlenize ek bir parola ekleyerek farklı bir gizli cüzdan türetir; tohum cümlesi ele geçirilse bile parolasız erişim sağlanamaz. BIP85 ise tek bir ana tohum cümlesinden birbirinden bağımsız birden fazla cüzdan türetir; her biri farklı platform için kullanılabilir ve yalnızca ana tohum cümlesi yedeklenir.
Android mi iOS mu daha uygun Vault cihazı için?
Her iki platform da desteklenir. Android, APK yöntemiyle uygulama mağazasına hiç bağlanmaksızın kurulum imkânı tanıdığı için daha sıkı izolasyon tercihlerinde avantajlıdır. iOS, App Store dışındaki yükleme kanallarını kısıtlar. Güncel minimum sistem gereksinimlerini AirGap resmi destek sayfasından doğrulayın; çok eski cihazlar desteklenmeyebilir.
AirGap Vault ile Talisman gibi çoklu ağ cüzdanları uyumlu mu?
AirGap Vault, yalnızca QR kod tabanlı imzalama protokolünü benimseyen cüzdanlarla uyumludur. Talisman gibi Substrate/EVM cüzdanları şu anda bu protokolü desteklemez. Güncel uyumluluk bilgisi için AirGap resmi desteklenen cüzdanlar listesini kontrol edin.
Kripto piyasaları çok hızlı değer kaybedebilir. Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir; bu alandaki her şeyi kaybetmeyi göze alabileceğiniz parayla yapın.
Bir Vault cihazını devreye almak, güvenliği tek seferlik bir kurulum meselesi yapmaz. Tohum cümlesi yedeklerini periyodik olarak fiziksel olarak kontrol edin; biyometrik bilginin veya PIN'in başkasının bilgisine geçmediğinden emin olun; cihaz hasarına karşı yedek bir Vault planı hazırlayın. Kriptografik güvenlik, operasyonel disiplin olmadan yeterli değildir.
Tartışmaya Katılın